Waarom kan een eenwieler niet zo snel rijden als een fiets?

De gemiddelde eenwieler is lichter dan de gemiddelde tweewieler, en heeft ook minder rolweerstand en wrijvingsverliezen. Dus dan moet je er toch harder mee kunnen rijden?
Toch is dat niet zo, want de meeste eenwielers hebben een tamelijk klein wiel vergeleken met fietsen, en geen versnelling. Om een snelle fiets bij te houden moet je op zo’n eenwieler onmogelijk snel trappen.

Er zijn wel eenwielers die gericht zijn op snelheid (36 inch wiel en versnellingsnaaf), maar die zijn een stuk zwaarder, zo’n 10 tot 12 kg. Dat is vergelijkbaar met een racefiets.
Iets dergelijks geldt ook voor weerstand. Bij een simpele eenwieler zonder versnelling treedt inderdaad minder mechanische weerstand op, omdat er maar één wiel is, geen ketting, geen aparte trapas-lagering enzovoort. Maar bij een eenwieler met versnelling zijn de transmissieverliezen ongeveer 5%, vergelijkbaar met een fiets.

Met andere woorden: snelle eenwielers hebben geen voordeel ten opzichte van een fiets. Sterker nog, er zijn redenen waarom een eenwieler juist langzamer is:

  • De voor/achter balans moet je op een eenwieler actief handhaven. Daardoor kun je niet 100% power leveren. Je moet altijd over houden om het wiel te versnellen als je voorover dreigt te vallen.
  • De versnellingsverhouding kan op een fiets vrijelijk ingesteld worden, met ketting en tandwielen. Daardoor kom je per pedaalomwenteling zo ver als je kracht (vermogen) toelaat. Er bestaan wel commercieel verkrijgbare eenwielers met versnelling, maar ook hier wordt het ideale verzet niet bereikt. Dit wordt gedeeltelijk gecompenseerd doordat eenwielers vrijwel altijd kortere cranks hebben dan tweewielers. Met kortere cranks kun je wat sneller ronddraaien, maar de efficiëntie (van het overbrengen van spierkracht) neemt af.
  • Er bestaan enkele zelfbouw-eenwielers met versnelling waarvan de bedoeling is dat deze wel ongeveer het ideale verzet benaderen. Maar deze zijn erg moeilijk te berijden – wat dan op zich weer nadelig is voor de snelheid.
  • De zithouding op een eenwieler is minder aerodynamisch, waardoor de luchtweerstand groter is.
  • Je valt eerder met een eenwieler dan met een tweewieler, en bij hoge snelheid kunnen de gevolgen behoorlijk pijnlijk zijn. Dit maakt dat veel eenwieleraars niet zo snel willen gaan als een snelle tweewieler, al zouden ze het fysiek kunnen.

Een paar voorbeelden die aantonen dat een eenwieler veel langzamer is dan een fiets:

Werelduurrecord:  eenwieler 32,230 km, fiets 55,089 km

Wereld-24uurs-record: eenwieler 453,8 km, fiets 941.872 km

Topsnelheid: eenwieler ongeveer 50 km/u (geen officieel record), fiets 81,54 km/u

Tenslotte: de eenwielersport is een tamelijk kleine wereld. Maar in de ‘bovenste regionen’ gaat het wel degelijk om topsporters. De prestatieverschillen tussen eenwielers en tweewielers worden niet of nauwelijks veroorzaakt doordat er minder goede rijders aan het eenwieleren meedoen.

Comment on this FAQ

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *